12 marca odbyła się druga edycja „Śniadania w dobrostanie”. Motywem przewodnim wydarzenia było świadome odżywianie oraz jego wpływ na życie prywatne i zawodowe. W trakcie dyskusji eksperci omówili takie kwestie jak znaczenie indywidualnego stylu żywienia pracowników dla pracodawcy, wybór żywności pozwalającej utrzymać dobre zdrowie i efektywność pracy oraz sposoby promocji odpowiednich nawyków żywieniowych w zespole.
- Zdrowa dieta pracowników to długofalowe korzyści dla firmy – pracownicy rzadziej chorują, są bardziej zmotywowani i zaangażowani w pracę.
- Zdrowe żywienie powinno być jedną z podstaw kultury organizacyjnej, obok takich elementów jak aktywność fizyczna i zarządzanie stresem.
- Zdrowe nawyki związane z odżywianiem to inwestycja w przyszłość firmy – proces ich wdrażania powinien przebiegać stopniowo.
- Kluczową rolę w promowaniu zdrowych nawyków żywieniowych powinni odgrywać liderzy i kadra zarządzająca, by skutecznie zaszczepić taką kulturę w całej organizacji.
Ekspercka debata na temat świadomego odżywiania
Drugą edycję „Śniadania w dobrostanie” zatytułowaną „Dobrostan od kuchni” poświęciliśmy zdrowemu odżywianiu z uwagi na liczne wyzwania wiążące się z tym zagadnieniem:
- Niewłaściwa dieta jest jednym z pięciu głównych czynników ryzyka przedwczesnej śmierci i chorób przewlekłych (WHO, 2024).
- Około 60% Polaków zmaga się z nadwagą lub otyłością (NFZ, 2024).
- Na cukrzycę choruje ok. 3 mln Polaków, a 5 mln ma tzw. stan przedcukrzycowy (Polskie Towarzystwo Diabetologiczne, 2024).
Tymczasem zdrowa dieta to wiele korzyści. Wystarczy choćby wspomnieć, że stosujący ją pracownicy są aż o 25% bardziej wydajni niż ci, którzy odżywiają się niezdrowo (HBR, 2024). Z uwagi na merytoryczne podejście do kwestii związanych z odżywianiem, do udziału w „Śniadaniu w dobrostanie” zaprosiliśmy uznanych ekspertów. Formuła spotkania była niezobowiązująca, a goście – obecni zarówno stacjonarnie, jak i online – wzięli udział w dyskusji, nad przebiegiem której czuwał prezenter Jarosław Kuźniar.
W panelu dyskusyjnym uczestniczyli:
- Alicja Baska – lekarka, certyfikowana specjalistka medycyny stylu życia, Dyrektor Organizacyjna Polskiego Towarzystwa Medycyny Stylu Życia,
- dr n. ekon. Małgorzata Gałązka-Sobotka – dyrektorka Instytutu Zarządzania w Ochronie Zdrowia na Uczelni Łazarskiego,
- Daria Gradziuk – psycholog i psychodietetyczka, ekspertka Wellbee,
- dr Damian Parol – dietetyk i psychodietetyk,
- Marta Pawłowska – ekspertka promocji zdrowia i profilaktyki chorób, przewodnicząca Prezydium Partnerstwa Stop Otyłości,
- dr hab. Andrzej Silczuk – lekarz, specjalista psychiatra, Chief Medical Officer Wellbee,
- Piotr Szostak – Dyrektor Zarządzający ds. Strategii i Rozwoju Produktu w Benefit Systems.
Relację live z wydarzenia transmitowaliśmy na kanale YouTube. Dzięki temu publiczność oglądająca wydarzenie online także miała możliwość zadawania pytań. Eksperci w trakcie dyskusji wymieniali się doświadczeniami i pomysłami do wdrożenia w organizacji.
7 najważniejszych wniosków z dyskusji:
1. Zdrowe żywienie to jeden z kluczowych czynników wpływających na dobrostan w życiu osobistym i zawodowym, a także – w szerszej perspektywie społecznej i biznesowej.
2. Na poziomie firmy odpowiednia dieta jest gwarancją lepszej pracy całego zespołu – profilaktycznie zapobiega chorobom, wydłuża czas życia w zdrowiu i ogranicza liczbę absencji.
3. Nie ma jednej, optymalnej „diety długowiecznej” – można jednak wybierać poszczególne produkty z diet uchodzących za najzdrowsze (np. dieta śródziemnomorska) i łączyć je ze zdrowymi produktami dostępnymi na rynku lokalnym.
4. Kluczowe elementy diety dla zdrowia mózgu to: kwasy omega-3, witaminy z grupy B, witamina D, selen, ryby, owoce, produkty pełnoziarniste, nasiona roślin strączkowych, orzechy, woda, zielona herbata i kawa (3-5 filiżanek obu napojów dziennie).
5. W firmie warto działać systemowo – realizować strategię psychodietetyczną, która umożliwi zmianę nawyków w zakresie odżywiania, zarówno na poziomie pracownika, jak i organizacji.
6. Stworzenie środowiska sprzyjającego zdrowemu żywieniu w miejscu pracy i zadbanie o edukację w tym zakresie przyniesie korzyści całej firmie.
7. Zdrowa dieta wspiera aktywność fizyczną i relacje międzyludzkie – nie tylko w życiu prywatnym, ale także w zawodowym.
Czy możemy oddzielić zdrowie psychiczne od żywienia?
Na to pytanie odpowiedział dr Damian Parol. Podkreślił, że absolutnie nie powinniśmy oddzielać zdrowia psychicznego od metabolicznego. W tej chwili mamy wiele dowodów wskazujących na to, że oba te obszary są ze sobą ściśle powiązane. Mózg składa się m.in. z tłuszczów, dlatego też ogromne znaczenie dla jego zdrowia ma odpowiednia podaż kwasów tłuszczowych omega-3. Dietetyk zaznaczył, że istotne dla zdrowia mózgu są także witaminy z grupy B, witamina D i selen.
Do tej kwestii odniósł się również dr hab. Andrzej Silczuk, wspominając, że pierwsze analizy dotyczące związków między naszym mózgiem a tym, co jemy, sięgają już czasów Hipokratesa. Jak przy tym zaznaczył, aktualny stan naszego zdrowia psychicznego wpływa także na skład naszej diety w danym okresie.
Zmiana nawyków zaczyna się od świadomości
Daria Gradziuk stwierdziła, że nie ma zmiany bez świadomości. Zatem cały proces zmiany powinien rozpocząć się od uświadomienia sobie tego, co chcemy zmienić, a następnie ważne jest, by spersonalizować cel i plan działania. W praktyce oznacza to, że aby zmiana była trwała, musi być zmianą dostosowaną do konkretnej osoby, w tym uwzględniać jej zasoby, chociażby czasowe, organizacyjne, finansowe, fizyczne, zdrowotne, psychiczne oraz aktualny styl życia. W takiej sytuacji zwiększamy szansę, że zmiana będzie trwała, a sam jej proces jak najmniej „bolesny”.
Ekspertka zwróciła uwagę na kluczowy charakter strategii psychodietetycznych, które odpowiednio dostosowane do konkretnej osoby mogą być bardzo pomocne w dbaniu o dobrostan. Dzięki nim możliwa będzie zmiana nawyków w zakresie odżywiania, ale także i zdrowia psychicznego, ponieważ tych dwóch obszarów naszego życia nie można traktować oddzielnie. Zatem wsparcie pracownika w dbaniu o dobrostan, zarówno w zakresie sposobu odżywiania, jak i zdrowia psychicznego, jest kluczowe w efektywnym i trwałym procesie zmian, co ma przełożenie chociażby na efektywność w pracy. Warto by cały proces był monitorowany przez specjalistów takich jak dietetycy, psychodietetycy czy psychoterapeuci.
Dieta optymalna dla zdrowia
Odnosząc się do przykładów konkretnych diet, Alicja Baska zwróciła uwagę, że nie ma jednej optymalnej „diety długowiecznej”. Są jednak pewne punkty styczne między najbardziej popularnymi dietami, takimi jak dieta śródziemnomorska, a dietami pokrewnymi, co sprawia, że jej dobrodziejstwami można cieszyć się nie tylko w Grecji, ale także np. w Polsce.
Ekspertka zaznaczyła też, że przeciętny Polak spożywa rocznie blisko 50 kg mięsa czerwonego, ale tylko 3 kg nasion roślin strączkowych, choć są one dobrym źródłem białka roślinnego. Wskazała także na znaczenie płynów w diecie – nie tylko na wodę, ale także na zieloną herbatę i kawę. Według badań, 3-5 filiżanek obu napojów dziennie może pozytywnie wpłynąć na długość życia.
Korzyści ze zdrowego stylu żywienia
Alicja Baska dodała, że według metaanalizy opublikowanej na łamach dziennika „PLOS Medicine”, zmiana nawyków żywieniowych może wydłużyć oczekiwaną długość życia nawet o 13 lat, a im wcześniej wdrożymy zmiany, tym lepiej.
Zaznaczyła jednocześnie, że liczy się nie tylko to, co jemy, ale także z kim. Spożywanie posiłków z najbliższymi osobami, które staje się wspólną celebracją, ma pozytywny wpływ na zdrowie i znacząco zwiększa szanse na dotrzymywanie zasad zdrowego żywienia. A taki styl życia wiąże się choćby ze wspomnianą dietą śródziemnomorską.
Zmiana to wyzwanie
Mówiąc o wyzwaniach, Daria Gradziuk podkreśliła, że musimy nauczyć się odróżniać głód emocjonalny od fizjologicznego. Ten pierwszy pojawia się niezależnie od stanu sytości, podczas gdy drugi wynika z faktycznych potrzeb organizmu. Oznacza to, że należy budować świadomość dotyczącą samego procesu jedzenia i zastanowić się, jaką realnie funkcję pełni dla nas jedzenie w danym momencie – czy jemy, bo rzeczywiście jesteśmy głodni, czy też chcemy poprawić sobie nastrój.
Potrzeba zmiany nawyków żywieniowych dotyczy np. spożywania słodyczy. Nie trzeba ich wykluczać z diety, ale nauczyć się je jeść w sposób świadomy. I choć tego typu zmiany stanowią duży wysiłek psychologiczny i fizyczny, to warto go podjąć z uwagi na korzyści dla zdrowia.
Marta Pawłowska ze swojej strony zauważyła, że słowo „dieta” kojarzy się z restrykcjami, choć powinno kojarzyć się z wolnością. Dzięki temu dieta byłaby postrzegana nie jako wyrzeczenie, ale jako podstawa zdrowego stylu życia. A jest to ważne, bo odżywianie jest nie tylko kwestią indywidualną.
Co może zrobić pracodawca?
Marta Pawłowska przytoczyła dane OECD, z których wynika, że do 2050 roku, tylko z powodu otyłości, życie Polaków skróci się aż o 4 lata! Otyłość to nie tylko problem zdrowotny, ale również społeczny i ekonomiczny. Od 40 lat „pracowaliśmy” bowiem cywilizacyjnie na środowisko obesogenne, czyli sprzyjające otyłości. W konsekwencji jesteśmy coraz bardziej przeżywieni ilościowo i niedożywieni jakościowo, do tego jesteśmy mniej aktywni w codziennym życiu. Na przykład, w latach 60. XX wieku 70% zawodów związane było ze średnią aktywnością fizyczną, a dzisiaj jest to już tylko 20%! Ekspertka dodała także, że 1 euro wydane na profilaktykę otyłości daje oszczędność 6 euro na leczeniu otyłości i ponad 200 powikłań, do których ona prowadzi.
Daria Gradziuk podkreśliła, że w debacie publicznej należy więcej mówić o całościowej kulturze zdrowia i wdrażać konkretne rozwiązania na jej rzecz. Oznacza to m.in., że osoby decyzyjne w firmach muszą mieć świadomość, iż odżywianie jest bardzo ważnym aspektem życia, który przekłada się na jakość pracy, a także na relacje w całym zespole.
Znaczenie „kapitału zdrowia”
Dr nauk ekonomicznych Małgorzata Gałązka-Sobotka w trakcie dyskusji podkreśliła wagę „kapitału zdrowia”. Jak zauważyła, przekłada się on bezpośrednio na finanse – na poziomie osobistym i poziomie państwa. Jak bowiem przypomniała, w przypadku zwolnienia L4 pracownik otrzyma tylko 80% swojej stawki. A gdyby pracował pomimo choroby, to wtedy jego wydajność byłaby znacznie niższa – a taki prezenteizm oznacza wymierne straty dla firmy. Z kolei budżet państwa ponosi koszty w postaci nakładów na opiekę medyczną, świadczenia w ramach ZUS, w tym renty oraz koszty utraty produktywności chorych.
Dr Gałązka-Sobotka stwierdziła, że lepiej jest inwestować w działania profilaktyczne, tym bardziej że Polska to kraj coraz bardziej dotknięty przez kryzys demograficzny, a także kryzys epidemiologiczny. Zdaniem ekspertki, w tej sytuacji należy dokonać „resetu” obecnej polityki zdrowotnej i przeznaczyć znacznie więcej środków na edukację społeczeństwa, w tym pracodawców, w zakresie profilaktyki chorób i jej skuteczności.
W końcowej części dyskusji eksperci zgodzili się co do kierunku najważniejszych działań na poziomie firmy – konsekwentnego kształtowania kultury organizacyjnej wspierającej zdrowe żywienie pracowników, a tym samym dobrostan osobisty i dobrostan organizacji.
W zmianie pomoże Ci Multi.Life!
Jeszcze przed panelem ekspertów głos zabrał Piotr Szostak, Dyrektor Zarządzający ds. Strategii i Rozwoju Produktu w Benefit Systems, prezentując nową odsłonę Multi.Life. Wdrożone nowości obejmują między innymi:
- Wsparcie psychodietetyczne – ponad 300 psychoterapeutów Wellbee.
- Asystent dobrostanu – wsparcie AI (szacowanie wartości kalorycznej posiłku na podstawie zdjęcia).
- Już wkrótce – dziennik posiłków – funkcja monitorowania spożywanych posiłków i wszelkich składowych.
Jaka jest idea?
- Pełne wsparcie transformacji stylu życia – wykwalifikowani eksperci + sztuczna inteligencja.
- Zbudowanie nawyków korzystnych dla zdrowia i samopoczucia.
- Osiąganie celów związanych z poprawą zdrowia psychicznego, odżywiania, a także z rozwojem osobistym i zawodowym.
Serdecznie dziękujemy za udział w wydarzeniu i przypominamy, że nagranie z transmisji jest dostępne na kanale Multi.Life na platformie YouTube: